کیف پول ایران؛ گام تازه بانک مرکزی برای تحول در پرداختها
به تازگی بانک مرکزی از توسعه «کیف پول ایران» به عنوان ابزار جدید پرداخت الکترونیکی بر بستر کدهای دستوری تلفن همراه خبر داده است.
به گزارش اقتصادما- به تازگی بانک مرکزی از توسعه «کیف پول ایران» به عنوان ابزار جدید پرداخت الکترونیکی بر بستر کدهای دستوری تلفن همراه خبر داده است؛ خدمتی که با هدف تسهیل پرداختهای روزمره، کاهش وابستگی به کارتبهکارت و گسترش پرداختهای دیجیتال در سراسر کشور طراحی و پیادهسازی شده است. این سامانه بدون نیاز به مراجعه حضوری به بانک و تنها با شماره تلفن همراه فعال میشود و قرار است در آینده بخشی از یارانههای نقدی و مزایای رفاهی کارکنان دولت نیز از طریق آن شارژ شود. مسئولان بانک مرکزی معتقدند این خدمت میتواند به یکی از زیرساختهای اصلی پرداخت خرد در کشور تبدیل شود و دسترسی عمومی به خدمات مالی دیجیتال را افزایش دهد.
چگونه کیف پول ایران خود را فعال کنیم؟
در همین راستا مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی با اشاره به توسعه این خدمت اعلام کرد که تاکنون حدود ۹۰ میلیون کیف پول ایران برای شهروندان ایرانی ایجاد شده است؛ کاربران میتوانند با شمارهگیری کد دستوری «*۹۸#» کیف پول خود را مشاهده کرده و از خدماتی مانند مشاهده مانده موجودی، شارژ کیف پول و انتقال وجه «کیفتوکیف» استفاده کنند.
او افزود: با پیگیریهای انجامشده از سوی بانک مرکزی، کیف پول ایران به سایر کیف پولهای تجاری از جمله تارا، ایوانو، اسنپپی و دیگر سامانههای پرداخت متصل شده است. به این ترتیب، علاوه بر امکان انجام تراکنشهای فرد به فرد (P۲P)، دارندگان کیف پول ایران میتوانند با موجودی خود از شبکه فروشگاههای طرف قرارداد این کیف پولهای تجاری، کالا و خدمات مورد نیازشان را خریداری کنند.
از دارنده کیف پول ایران کارمزدی اخذ نمیشود
در ادامه، مانی یکتا، معاون نظام پرداخت بانک مرکزی، با تأکید بر اینکه از دارنده کیف پول ایران کارمزدی اخذ نمیشود. گفت: این موضوع یکی از مزیتهای اصلی این خدمت است؛ در حال حاضر روزانه حدود ۲۲۲ میلیون تراکنش کارتبهکارت در کشور انجام میشود و کیف پول ایران میتواند به عنوان مکمل این خدمت مورد استفاده قرار گیرد. در این روش، به جای وارد کردن ۱۶ رقم شماره کارت مقصد، تنها کافی است شماره تلفن همراه گیرنده وجه وارد شود.
یکتا ادامه داد: پس از انجام انتقال وجه، هم فرستنده و هم گیرنده از تراکنش موفق مطلع میشوند و گیرنده میتواند همان لحظه سه گردش آخر کیف پول خود را مشاهده کرده و در هر زمان موجودی کیف پول را به حساب بانکی خود منتقل کند.
معاون نظام پرداخت بانک مرکزی درباره ارتباط این خدمت با یارانه و کالابرگ نیز گفت: سازوکار کالابرگ در شرایط فعلی بدون تغییر ادامه خواهد داشت، اما برای یارانه نقدی هماهنگیهایی انجام شده تا در صورت موافقت افراد، بخشی از مبلغ یارانه به کیف پول ایران آنها منتقل شود.
او همچنین تأکید کرد که این خدمت وابسته به بانک خاصی نیست و تنها شرط استفاده از آن، فعالسازی کیف پول با شماره تلفن همراهی است که به نام خود فرد ثبت شده باشد؛ بخش عمده فرآیند ثبتنام پیشتر توسط بانک مرکزی انجام شده و اکنون تنها مرحله اتصال شماره تلفن همراه به کد ملی برای فعالسازی نهایی باقی مانده است.
بسیاری از کارشناسان معتقدند راهاندازی «کیف پول ایران» را میتوان یکی از مهمترین تلاشهای بانک مرکزی برای ایجاد یک زیرساخت ملی پرداخت خرد دانست؛ زیرساختی که در صورت اجرای صحیح، میتواند بخشی از بار سنگین شبکه کارتبهکارت را کاهش دهد و هزینههای عملیاتی نظام پرداخت را در بلندمدت پایین بیاورد. استفاده از شماره تلفن همراه به جای شماره کارت، فرآیند انتقال وجه را سادهتر و خطای انسانی را کمتر میکند و حذف کارمزد نیز میتواند انگیزه قابلتوجهی برای مهاجرت کاربران به این ابزار ایجاد کند.
با این حال، موفقیت این طرح صرفاً به تعداد کیف پولهای ایجادشده وابسته نیست، بلکه به میزان استفاده واقعی مردم از آن بستگی دارد. تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد کیف پولهای ملی زمانی به ابزار غالب پرداخت تبدیل میشوند که سه شرط همزمان محقق شود: پذیرندگی گسترده در فروشگاهها و خدمات عمومی، تجربه کاربری ساده و سریع و اعتماد عمومی نسبت به امنیت و پایداری سامانه.
اتصال کیف پول ایران به کیف پولهای تجاری مانند تارا، ایوانو و اسنپپی از منظر سیاستگذاری اقدامی مثبت ارزیابی میشود، زیرا به جای ایجاد یک سامانه بسته و موازی، امکان تعامل با اکوسیستم موجود پرداخت را فراهم میکند. این رویکرد میتواند رقابت سالم میان ارائهدهندگان خدمات پرداخت را حفظ کرده و دامنه کاربرد کیف پول را به خرید روزمره، خدمات شهری، حملونقل، فروشگاههای زنجیرهای و پرداختهای خرد گسترش دهد.
در مجموع، «کیف پول ایران» از نظر فنی و سیاستی ظرفیت آن را دارد که به یکی از ارکان اقتصاد دیجیتال کشور تبدیل شود، اما موفقیت نهایی آن به کیفیت اجرا، امنیت سایبری، پایداری شبکه، آموزش و فرهنگسازی عمومی و همچنین گسترش کاربردهای واقعی در زندگی روزمره مردم وابسته خواهد بود.