به گزارش اقتصادما، بازار پوشاک ایران طی دو سال گذشته یکی از سخت‌ترین دوره‌های خود را پشت سر می‌گذارد؛ رکودی عمیق که از سال 1403 آغاز شد و در 1404 نه‌تنها کاهش نیافت بلکه با تحولات اقتصادی و سیاسی تشدید شد. فعالان این صنعت می‌گویند مجموعه‌ای از عوامل شامل افت قدرت خرید مردم، افزایش مداوم قیمت مواد اولیه، کاهش تولید و نااطمینانی‌های اقتصادی، این بازار را در وضعیت بحرانی قرار داده است.

تداوم رکود از 1403 تا 1404

از ابتدای سال 1403 نشانه‌های رکود در بازار پوشاک نمایان شد. کاهش تقاضا، رشد هزینه‌های تولید و بی‌ثباتی در بازار ارز، بسیاری از واحدهای تولیدی و صنفی را با مشکل سرمایه در گردش مواجه کرد. با ورود به سال 1404 امید می‌رفت بازار از این شرایط فاصله بگیرد، اما عملاً مشکلات سال گذشته به سال جدید منتقل شد.

در خردادماه و هم‌زمان با جنگ 12 روزه، فضای نااطمینانی اقتصادی تشدید شد. این رخداد علاوه بر اختلال در زنجیره تأمین و توزیع، موجب کاهش بیشتر تقاضا و احتیاط شدید مصرف‌کنندگان در خرید شد. فعالان بازار می‌گویند شوک روانی این اتفاق، رکود موجود را عمیق‌تر کرد و بسیاری از خریدهای غیرضروری به تعویق افتاد.

شب عیدی که رنگ رونق ندید

بازار پوشاک همواره در آستانه نوروز یکی از پررونق‌ترین دوره‌های فروش خود را تجربه می‌کرد؛ شب عید برای بسیاری از تولیدکنندگان و فروشندگان، زمان جبران رکود ماه‌های قبل بود. اما امسال اثری از آن بازار پرهیجان و ویترین‌های شلوغ دیده نشد. خریدهای شب عید به حداقل رسید و بسیاری از خانوارها تنها به تأمین اقلام ضروری بسنده کردند. به گفته فعالان صنفی، حتی تخفیف‌ها و فروش‌های ویژه نیز نتوانست تقاضای مؤثری ایجاد کند.

پس از نوروز، صنعت پوشاک به فصل بازگشایی مدارس چشم دوخت تا شاید بخشی از کاهش فروش جبران شود. اما افت شدید قدرت خرید خانوارها باعث شد این مقطع نیز نتواند رونق قابل توجهی ایجاد کند. بازار در یک ماه گذشته با کاهش محسوس معاملات مواجه بوده و بسیاری از واحدهای صنفی از افت جدی فروش خبر می‌دهند؛ به‌طوری که طبق برآوردها، میزان فروش تولیدکنندگان حدود 50 درصد کاهش یافته است.

افزایش هزینه‌ها؛ فشار از سمت تولید

در سمت عرضه نیز شرایط مساعد نیست. قیمت مواد اولیه اعم از پارچه، نخ و ملزومات جانبی به‌طور مستمر افزایش یافته است. اجرای سیاست ارز تک‌نرخی نیز اگرچه با هدف ساماندهی بازار ارز انجام شد، اما از نگاه برخی فعالان صنعت، در کوتاه‌مدت باعث افزایش هزینه تأمین مواد اولیه شده و امید به کاهش قیمت تمام‌شده را کمرنگ کرده است.

آمارها نشان می‌دهد تولید پوشاک نسبت به دوره مشابه گذشته حدود 25 درصد کاهش یافته است؛ کاهشی که نتیجه مستقیم افت تقاضا، کمبود نقدینگی و افزایش هزینه‌ها عنوان می‌شود.

سهم واردات و چالش رقابت

در شرایطی که تولید داخلی با افت همراه شده، حدود یک‌سوم کالای موجود در بازار از طریق واردات تأمین می‌شود. این موضوع رقابت را برای تولیدکنندگان داخلی دشوارتر کرده است؛ به‌ویژه در شرایطی که تولیدکننده داخلی با هزینه‌های بالاتر و سرمایه در گردش محدودتری فعالیت می‌کند.

دوگانه رکود و گرانی

بازار پوشاک اکنون با یک دوگانه پیچیده روبه‌روست: از یک سو مردم به دلیل کاهش درآمد واقعی، توان خرید ندارند و تقاضا افت کرده است؛ از سوی دیگر هزینه‌های تولید بالا رفته و امکان کاهش قیمت برای تحریک بازار وجود ندارد. نتیجه این وضعیت، تعمیق رکود، کاهش گردش مالی و تهدید اشتغال در یکی از صنایع اشتغال‌زای کشور است.

کارشناسان معتقدند تا زمانی که ثبات در متغیرهای کلان اقتصادی ایجاد نشود و قدرت خرید خانوارها ترمیم نگردد، انتظار رونق پایدار در بازار پوشاک واقع‌بینانه نیست. در شرایط فعلی، سیاست‌های حمایتی هدفمند، تسهیل دسترسی به سرمایه در گردش و کنترل هزینه‌های تولید می‌تواند از تشدید بحران جلوگیری کند.

صنعت پوشاک امروز نه‌تنها با رکود فصلی بلکه با رکودی ساختاری مواجه است؛ رکودی که حتی شب عید و فصل مدرسه نیز نتوانست آن را درمان کند و چشم‌انداز کوتاه‌مدت این بازار را همچنان مبهم نگه داشته است.