جایگزینی کریدورهای تجاری نیازمند تقویت زیرساخت‌هاست
کارشناس تجارت بین‌الملل خارجی گفت: مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل می‌توانند در مدیریت محدودیت‌های تجاری نقش‌آفرین باشند، اما به دلیل تفاوت در هزینه‌ها و ظرفیت عملیاتی، امکان جایگزینی کامل مسیرهای اصلی را ندارند.
به گزارش اقتصادما- محمد وحیدی‌راد، کارشناس تجارت بین‌الملل، با اشاره به ضرورت پیش‌بینی سناریوهای جایگزین برای تداوم تجارت خارجی کشور گفت: فعالان بخش خصوصی با درک شرایط موجود و احتمال بروز محدودیت در مسیرهای تجاری، سرمایه‌گذاری در حوزه زیرساخت‌ها را افزایش داده‌اند و برای توسعه فعالیت‌های صادرات‌محور و حضور گسترده‌تر در بازارهای هدف برنامه‌ریزی می‌کنند.
کارشناس تجارت بین‌الملل، با اشاره به احتمال بروز محدودیت در تردد و فعالیت‌های تجاری در دریای خزر اظهار کرد: نمی‌توان وقوع چنین شرایطی را با قطعیت پیش‌بینی کرد و احتمال آن نیز چندان زیاد نیست، اما برخورداری از سناریوهای جایگزین و آمادگی برای مواجهه با شرایط مختلف، اقدامی منطقی و ضروری است که می‌تواند سطح آمادگی و توانمندی کشور را افزایش دهد.
وی با بیان اینکه بخش خصوصی در دوره‌های مختلف و حتی در شرایط دشوار نیز فعالیت‌های خود را ادامه داده است، افزود: در جریان جنگ ۴۰ روزه و با وجود قطع اینترنت، فعالان اقتصادی و بنگاه‌های بخش خصوصی فعالیت‌های خود را متوقف نکردند و به فعالیت ادامه دادند.
این تحلیلگر ارشد تجارت بین‌الملل با اشاره به روند سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه زیرساخت‌ها تصریح کرد: آنچه اکنون در فضای اقتصادی کشور مشاهده می‌شود، سرمایه‌گذاری قابل توجه فعالان بخش خصوصی در حوزه زیرساخت‌هاست؛ چراکه بنگاه‌های اقتصادی به این جمع‌بندی رسیده‌اند که باید رویکرد صادرات‌محور را در فعالیت‌های خود تقویت کنند.
وحیدی‌راد ادامه داد: فعالان اقتصادی به‌خوبی می‌دانند شرایط فعلی دائمی نخواهد بود و باید از هم‌اکنون برای دوران پس از جنگ و بحران برنامه‌ریزی کنند. در واقع، مدیر هوشمند تنها شرایط امروز را در نظر نمی‌گیرد، بلکه باید بتواند دست‌کم یک سال آینده را نیز پیش‌بینی کند. بخشی از موفقیت برخی بنگاه‌های اقتصادی نیز ناشی از همین نگاه آینده‌نگرانه و برنامه‌ریزی برای شرایط پیش‌رو است.
وی با تأکید بر اینکه بخش خصوصی علاوه بر مدیریت مسائل جاری، در حال آماده‌سازی زیرساخت‌های لازم برای فعالیت‌های آینده است، گفت: راهکارهای کوتاه‌مدت برای عبور از شرایط فعلی وجود دارد و بسیاری از فعالان اقتصادی نیز در حال اجرای این راهکارها هستند، اما موضوع مهم‌تر، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و فراهم کردن زمینه برای حضور گسترده‌تر در بازارهای مقصد صادراتی است.
این کارشناس تجارت بین‌الملل در ادامه با اشاره به ظرفیت مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل در صورت ایجاد محدودیت در کریدورهای دریایی کشور بیان کرد: نمی‌توان با قاطعیت گفت ناوگان حمل‌ونقل زمینی و ریلی و همچنین کریدورهای مرتبط با دریای خزر می‌توانند به‌طور کامل جایگزین کریدور دریایی ایران شوند؛ چراکه در این زمینه نمی‌توان پاسخ قطعی مثبت یا منفی ارائه کرد.
وی توضیح داد: باید میان ظرفیت اسمی و ظرفیت عملیاتی مسیرهای حمل‌ونقل تفاوت قائل شد. آنچه در شرایط واقعی قابلیت اجرا دارد و می‌تواند در چرخه تأمین و تجارت مورد استفاده قرار گیرد، اهمیت بیشتری نسبت به ظرفیت اسمی دارد. بنابراین، برای ارزیابی امکان استفاده از مسیرهای جایگزین، باید توان عملیاتی آنها را به‌دقت بررسی کرد.
وحیدی‌راد با بیان اینکه استفاده از مسیرهای جایگزین در بلندمدت می‌تواند بخشی از نیازهای تجاری کشور را پوشش دهد، افزود: با این حال، بهره‌گیری از این کریدورها هزینه‌های حمل‌ونقل را افزایش می‌دهد و هر مسیر نیز محدودیت‌ها، دشواری‌ها و ملاحظات اجرایی خاص خود را دارد؛ بنابراین نمی‌توان انتظار داشت این مسیرها با همان هزینه و شرایط مسیرهای اصلی، جایگزین آنها شوند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: با وجود محدودیت‌های موجود، مدیریت هوشمندانه ظرفیت‌های حمل‌ونقلی، تقویت زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی برای استفاده از مسیرهای متنوع می‌تواند به مدیریت بحران و تأمین پایدار کالا کمک کند و زمینه عبور مناسب از شرایط دشوار تجاری و توسعه صادرات در دوران پس از بحران را فراهم آورد.